آشنایی با موادمخدر وعوارض ناشی از سوء مصرف موادمخدر

باسمه تعالی

*عصری که در آن زندگی می کنیم ، نامهای متعددی دارد: –  سرعت، فرصت ، تهدید، تغییر – تنوع و کثرت ، ناپایداری ها در روابط انسانی-اطلاعات

•در این عصر ، شاهد نبردهای فرهنگی هستیم که به دنبال آن جامعه جهانی با چند پارگی فرهنگی و ترافیک فزاینده فرهنگها و خرده فرهنگها و به عبارت دیگر با رنگین کمانهای فرهنگی مواجه شده است.

*جهان در مسیر غیر استاندارد…  بروز استرس ها – اضطرابها – افسردگی هاو…

       شاهد ظهور نسلی ریسک پذیر ، نوخواه ، تنوع طلب ، بی باک ، متهورو…

* شاخص های عصر جدید :
-بزرگ شدن مسائل –اجتماعی و بروز جدی آسیب ها و جرایم  مصرف و قاچاق مواد مخدر طبیعی و صنعتی و شیمیایی، ، کراک ، کریستال ، کوکائین و … ، مصرف مشروبات الکلی ، انواع قرص های روان گردان ،خشونت و شرارت ، قتل ، سرقت و روابط سوء جنسی که به دنبال آن افزایش بیماریهای عفونی و خطرناک از جمله بیماری ایدز و … مواجه گردیده .متاسفانه باید به این حقیقت تلخ اعتراف نمودکه اعتیاد را بیشتر یک جنبه فردی و شخصی می دانند نه اجتماعی! در حالیکه اعتیاد فقط یک بیماری فردی نیست، بلکه یک عارضه اجتماعی است.
*ورود شوک
–  میکرو سیستم اجتماعی یعنی خانواده
 – مزو سیستم اجتماعی یعنی مدارس و دانشگاهها
 – مایکروسیستم اجتماعی یعنی محله ها – شهرها و
درنتیجه ، تضعیف ریشه های کهن: مذهب ، سنت و انسجام نهادهای اجتماعی

رفتارهای پرخطر:

رفتارهای عمدی که انجام آن ها چه مستقیم یا غیرمستقیم سلامت فرد و جامعه رو به خطر می اندازد و احتمال صدمه و آسیب دیدن فرد و جامعه را در پی دارد.مثل : دخانیات،الکل و سایر داروها و رانندگی پرخطر و…

* تعریف موادمخدر                                                                                                                                                                                       مواد مخدر ترکیبات شیمیایی هستند که مصرف آن‌ها تغییراتی شیمیایی بر روی سیستم عصبی ایجاد می‌کند و باعث ایجاد لذت، تغییر هوشیاری، وابستگی می‌شود. بنابراین پتانسیل ایجاد اعتیاد و سوءمصرف در آن‌ها وجود دارد ولی شدت آن بسته به نوع ماده و اثرش متفاوت است.

اعتیاد

اعتیاد نوعی بیماری مغزی مزمن، پیشرونده و عودکننده است که باعث می‌شود با وجود پی آمدهای ناگوار مصرف مواد، فرد معتاد باز هم برای به دست آوردن یا مصرف مواد مخدر خود را به هر دری بزند. اعتیاد از آن جهت بیماری محسوب می‌شود که مصرف مواد مخدر، ساختار مغز و نحوه فعالیت آن را تغییر می‌دهد                                                                                                                                            

اعتیاد یعنی: خوگرفتن و وابسته شدن جسمی ،روانی و عصبی فرد به مواد مخدر که ترک یا فرار از آن ناممکن و یا بسیار مشکل است. 

اعتیاد یک بیماری روانی، اجتماعی، اقتصادی است که بر اثر فعل و انفعال تدریجی بین بدن انسان و مواد شیمیائی تحت تأثیر یک سلسله شرایط و اوضاع و احوال خاص روانی، اقتصادی، اجتماعی و سنتی به وجود می آید.

وابستگی روانی(ذهنی) مشخصه اصلی اعتیاد بوده و برخلاف تصوری که بعضا در جامعه به چشم می خورد بسیاری از موادی که وابستگی جسمی به همراه ندارند ( و از اینرو اعتیاد آور تلقی نمی گردند) دارای وابستگی روانی و کشش شدید بوده ( یعنی در واقع اعتیاد آور هستند ) و به مراتب فاجعه بارتر از مواد با وابستگی جسمی می باشند.

بی تردید اعتیاد (Addiction) یکی از بلاهایی است که همه انسان ها، به ویژه جوانان را تهدید می کند. و از آنها انسان هایی بیمار و بی خاصیت ساخته است. مثلث «فقر، جهل و اعتیاد» است، كه پویایی، بالندگی، نشاط و خلاقیت را از بعضی جوانان گرفته و از آنها انسان هایی بیمار و بی خاصیت ساخته است. افزون بر آن، اعتیاد، ناهنجاری های روحی و عوارض جسمی در پی داشته و هزاران انسان را به کام مرگ فرستاده است. اعتیاد، گذشته از ایجاد اختلافات خانوادگی که در نهایت به طلاق منجر می شود، زیان های اقتصادی و فرهنگی فراوانی را نیز موجب می شود.

اعتیاد معلول علت ها ی گوناگونی است. اعتیاد بر افزایش آسیبهای اجتماعی دیگر از جمله طلاق کودک آزاری ، فساد اخلاقی ، کودکان کار و … نقش کلیدی دارد. این پدیده که تقریبا درتمامی جوامع انسانی عرض اندام میکند و هر بار نقابی جدید به چهره میزند و با رنگ و لعابی دیگرگون افراد را به کام خویش میکشد.اعتیاد یک بیماری است که هم مغز و هم رفتار فرد را تحت تاثیر قرار میدهد و عملکرد شخص را در سطوح روانی زیستی تغییری مخرب میدهد

*سبب شناسی

افراد چرا و چکونه معتاد می شوند؟ شاید گمان کنید مصرف کنندگان مواد می توانند به سادگی تصمیم بگیرند مصرف مواد را کنار بگذارند، اما ماجرا پیچیده تر از این حرفاست و ترک مصرف مواد به عواملی بیشتر از تصمیم گیری نیاز دارد. زیرا مواد اعتیاد آور طوری عملکرد مغز را تغییر می دهند که فرد در برابر مصرف این مواد اختیار و مقاومتی ندارد، اگرچه آغاز مصرف مواد اختیاری است.

از اواسط قرن بيستم فرآورده هاي دخانيـات بـه تنهـايي بـيش از 60 ميليـون نفـر را در كشـورهاي توسعه يافته به كام مرگ كشانده است. مصرف مواد مخـدر و عـوارض اعتيـاد بـه عنـوان چهـارمين عامـل مـرگ وميـر كشـور محسوب ميشود.  در حال حاضر برآورد ميشود كه مصـرف دخانيـات سـالانه سه ميليون نفراز مردم جهان را ميكشد وبراساس روند فعلي سالانه از اين مرگ وميرها تا سال 2020 به 10 ميليون مورد خواهد رسيد كه 70 درصد آن در كشورهاي در حال توسعه رخ خواهد داد.طبق گزارش وزارت بهداشت سالانه 50 هزار نفر در ايران بر اثر استعمال دخانيات جان خـود را از دسـت ميدهند، همچنين آمار حاكي از شيوع بالاي مصرف سيگار در جامعه و به خصـوص در قشـر جـوان است.

* اعتیاد به مصرف موادر به مرور زمان شکل می گیرد و سه مرحله دارد :

مرحله اول : وسوسه،تحمل یا مقاومت : فرد مصرف کننده برای رسیدن به تجربه خوشایندی که در بار اول داشته باید مقدار آن را افزایش دهد تا به لذت اولیه برسد، زیرا بدن او به مقدار اولیه عادت کرده

مرحله دوم: مرحله ترک(کم شدن فواصل مصرف) : زمانی که فرد مصرف نمی کند، دردهای جسمی شدید، بی قراری و…

مرحله سوم: استفاده اجباری : فرد حتی برخلاف میل خود به اجبار به سمت دوباره و بیشتر می رود. در این مرحله فرد دست به جرم و جنایت می زند.

* چرا بعضی ازجوانان گرایش به مصرف مواد دارند؟( چرا افراد موادمخدر استفاده می کنند؟)

۱- داشتن یه تجربه لذت سرخوشی : احساس خوشایندی مثل قدرت و انرژی کاذب،اعتماد به نفس،آرامش و رضایت مندی کاذب

۲- حس بهتر بودن: افرادی که از فشارهای اجتماعی،استرس،افسردگی و اضطراب رنج می برند و برای کاهش این رنج ها…استرس نقش مهمی درشروع مصرف و بازگشت به مصرف در افرادی که ترک کرده اند، دارد.

۳- بهتر انجام دادن کارها : بعضی افراد برای بهبود عملکرد کاری،ورزشی،درسی درفشارند….

همان طور که عرض کردم: آغاز مصرف مواد اختیاری و داوطلبانه است ولی با ادامه مصرف بخشی از مغز که مسئول اراده و تصمیم گیری و خودکنترلی است آسیب می بیند(مثل یادگیری،حافظه و قضاوت) در نتیجه ادامه مصرف اجباری میشه.

بسیاری از معمولا معتادان هوش معنوی، هوش هیجانی و سلامت روانی پایین تری نسبت به سایرین دارند. بنابراین احتمال وجود دارد که با پرورش هوش معنوی بتوان جلوی ابتلا به اعتیاد را گرفت.

هوش عاطفی یا هیجانی (QE):
این نوع هوش به افراد کمک می کند عواطف خود و دیگران را مدیریت کنند. این هوش در موفقیت حرفه ای و شخصی فرد بسیار موثر است و آنها را در برقراری ارتباط یاری می دهد و تا حدی از قابلیت پیشگویی نیز برخوردار است.

هوش معنوی (QS):
خاص انسان است.

زوهار و مارشال هوش معنوی را یک بعد جدید از هوش انسانی معرفی کردند و به نظر آنها هوش نهایی است و برای حل مسائل مفهومی و ارزشی استفاده می شود. هوش معنوی زمینه تمام آن چیزهایی است که ما به آنها اعتقاد و باور داریم. سوال های جدی در مورد اینکه از کجا آمده ایم، به کجا می رویم و هدف اصلی زندگی چیست، از نمودهای هوش معنوی است. هوش معنوی جنبه های مختلفی از آگاهی و زندگی ذهنی و روحی درونی فرد را با زندگی و کار بیرونی متصل و یکپارچه می کند و نوعی آگاهی درباره تمامیت جهان به شکلی کلی به فرد می دهد.

 سیندی ویگلورث معتقد است که هوش معنوی توانایی رفتار کردن با دلسوزی و دانایی در حین آرامش درونی و بیرونی، صرفنظر از پیشامدها و رویدادهاست. افراد با هوش معنوی در حین قضاوت، توانایی منصفانه و دلسوزانه رفتار کردن را دارند. هوش معنوی ما را قادر می سازد همه چیز را آنطور که هستند ببینیم. این هوش همان هوشی است که رهبران مشهور و محبوب جهان را هدایت کرده است. رهبران با داشتن این هوش می توانند بزرگترین فشارها را تحمل کنند.

بنابراین اعتقادات و باورهای دینی تکیه گاه محکم افراد جامعه در مقابله با مشکلات و محرومیت هاست . رابطه انسان با خدا سبب آرامش روحی و روانی انسان در دغدغه ها به فشارهای وروانی و نگرانی های او در زندگی اجتماعی است به طوری که معتقد راستین در مشکلات کمتر آرامش خود را از دست میدهد و با توکل کار را به انجام میرساند.

آثارموادمخدر بر انسان:

* عوارض جنبه جسمی : درد جسمی، آب ریزش بینی ، عطسه، اسهال و استفراغ، اختلالات خواب و تغذیه
* عوارض جنبه روانی : تمایل و میل شدید برای استفاده مجدد از مواد مخدر بخاطر : استرس / اضطراب / مشکلات روحی و روانی

* عوارض جنبه ذهنی : تأثیر مستقیم برگیرنده های مغز ی دارند،ساختار شیمیائی برخی از مواد مخدر از جمله ماری‌جوانا و هروئین شبیه نورون‌های فرستنده طبیعی مغز است و در نتیجه نورون‌ها را تحریک می‌کند. شباهت ساختار شیمیائی این گونه مواد مخدر به نورون‌های فرستنده طبیعی سبب می‌شود تا سلول‌های گیرنده مغز فریب خورده و اجازه دهند تا مواد مخدر وارد سلول‌های عصبی شده و آن‌ها را تحریک کنند.
– تنظيم و كاهش احساس درد، كاهش فعاليت مركز تنفس، يبوست –  افزايش حجم ادرار و ايجاد حالت آرامش-  سبب كاهش احساس درد

باورهاي غلط مصرف مواد مخدر:
۱- براي تسكين درد                                                  ۴-مشكلات روابط جنسي مردان
۲- بيماري هايي مثل قند يا ديابت                                  ۵- پس از یک روز طاقت فرسا و خستگی  
۳- كاهش آلام روحي و استرس و اضطراب

انواع مواد اعتیادآور:

مخدر ها

                    طبیعی :        ۱-تریاک       ۲- شیره تریاک   ۳-  مورفین        کندکننده فعالیت دستگاه عصبی
                    غیر طبیعی(صنعتی) : ۱- هروئین      ۲–کوکائیـن      ۳-کــراک        ۴- داروهای مسکن و خواب آور دیازپام/ والیوم       ۵-متادون

محرک

            : سرعت عملکرد دستگاه عصبی را افزایش داده و آن را تحریک می کند و سبب هوشیاری و افزایش انرژی بیشتر می کند ولی اشتها را کاهش می دهند.  ۱- شیشه    ۲- آمفتامین     ۳- حشیش    ۴- ماری جوانا یا گل، علف،گراس(روانگردان طبیعی)که از گُلِ خشکِ گیاه شاه‌دانه

توهم زا

                      : احساس و هوشیاری یا درک وقایع رو مختل می کنند.  انواع قرص های اکس         ۲- ال اس دی        ۳- کتامین                 

هرویین

با نام پنیر هم شناخته می شود هروئین یکی از انواع مواد مخدر است که در رنگ‌های سفید تا قهوه‌ای دیده می‌شود. هروئین به شکل‌های مختلف (تزریق، استنشاق و دود کردن) مورد استفاده قرار می‌گیرد. هرویین به عنوان ماده اولیه و پایه در تمامی آن‌ها وجود دارد بیشتر افراد برای فرار و رهایی از دردهای جسمی و عاطفی خود به مصرف هروئین روی می‌آورند. به دلیل لذت ناشی از مصرف هروئین و وابستگی جسمانی شدیدی که به همراه دارد،این ماده یکی از سخت‌ترین درمان‌های اعتیاد است

علائم جسمی مصرف هروئین

–  تنگی نفس و کندی آن                                                             -ریز شدن مردمک ها

–  ساکت شدن دردهای جسمانی که قبلا از آن شکایت می کرد               –  تعرق زیاد و بوی نامطبوع

  – آبریزش بینی   – خشکی دهان                                                   – تهوع و استفراغ

– احساس خارش شدید در بدن                                                     – خمیازه کشیدن‌های شدید و پی‌درپی

-از دست دادن اشتها                                                                     – سرخوشی (نشئگی)، احساس کرختی در اندام‌های بدن

نشانه ها و علائم رفتاری اعتیاد به هروئین

مصرف هروئین باعث تغییراتی در خلق و رفتار نیز می‌شود. ممکن است افراد بعد از مصرف هروئین سر به ‌راه و مطیع شده و هنگام دوری از هروئین تحریک‌پذیر و پرخاشگر شوند. علاوه بر این پس از مدتی، مصرف هروئین به جز رفع نیاز، اثرات اولیه را ندارد و مکانیسم وابستگی، ریتم تزریق و مقدار مصرف را رفته رفته افزایش می‌دهد به این ترتیب با گذشت زمان علائم رفتاری نیز تشدید می‌شوند.

علائم رفتاری مصرف هروئین::

– دروغ گفتن برای پنهان کردن اعتیاد

– چرت زدن زیاد حتی در زمان های نامناسب در میان بحث

–  مشارکت کردن از حضور در فعالیت ها

– اجتناب کردن از سرگرمی و ورزش                                                    – بی میلی در برقراری ارتباط با دوستان و یا افراد جدید

–  غیبت های مکرر از مدرسه یا خانه                                                    – افت تحصیلی و از دست دادن علاقه نسبت به امور مدرسه

– تحریک پذیری و واکنش های شدید در مقابل انتقاد                                 – تقاضای مکرر برای پول

– تغییر رفتار ناگهانی                                                                         – عدم توجه به وضعیت ظاهری

– از دست دادن توجه و تمرکز

عوارض و پیامد های درازمدت اعتیاد به هروئین

مصرف هروئین دارای عوارض و پیامدهای زیادی است که زندگی فرد را تحت الشعاع قرار می‌دهد. از جمله این پیامدها می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:

–  یبوست                                                 – تضعیف عملکرد جنسی 

– مختل شدن چرخه قاعدگی در زنان                – اختلالات کبدی

– مشکلات قبلی                                          – بیماری های روماتوئیدی

– افسردگی و اختلال شخصیت                      – زخم های چرکی

–  پایین آمدن توانایی سیستم ایمنی و از بین رفتن مقاوت بدن در مقابل بیماری های عفونی

– به هم ریختن ساعت بیولوژیکی بدن ( بی خوابی در شب و خواب آلودگی در روز)

 

 

*چرا افراد به مصرف هروئین وابسته می شوند؟

افراد مستعد در موقعیت‌های متعددی ممکن است  به مصرف هروئین کشیده شوند.یکی از این الگوها، مصرف تفریحی یا آزمایشی هرویین به خاطر اصرار دیگران و اغلب، گروه هم‌سال است، اما نکته ای باید بدانید این است که فردی که به دلایل گوناگون یک‌ بار مصرف هروئین را تجربه می‌کند، ممکن است بارها و بارها به منظور تجربه احساسات خوشایند اولیه که آرامبخش قوی است، به شکل وسواسی و بی‌اختیار آن را مصرف کند.

*ماده مخدر حشیش

اصطلاحات مختلفی برای این ماده اعتیاد آور استفاده می‌شود که برخی از آنها عبارتند از:سیگاری / منگ/  بنگ/ ناخن و…

شاید ماده مخدر حشیش را با نام “بنگ” بهتر بشناسیم. این ماده مخدر در میان جوانان روز به روز محبوبیت بیشتری پیدا می‌کند. دلیل آن نیز سرخوشی و خنده و توهم‌های پشت سر هم است.

تركیب سبز، قهوه‌ای یا خاكستری مشتق از برگ، دانه، ریشه و گل ِ گیاه شاهدانه است كه به نام‌ های حشیش، ماری جوانا، علف (GRASS)

علف هرز(WEED)، مری جین (MARY JANE)،گانجا، شاهدانه و… هم معروف است. این ماده رایج ‌ترین ماده غیرقانونی مورد مصرف در جهان است.

وابستگی به حشیش، روانی و غیر جسمی است. نشانه‌ های ناشی از ترك در معتادین محدود به افزایش تحریك ‌پذیری، بی‌ قراری، بی ‌خوابی، بی ‌اشتهایی و تهوع خفیف است و همه این نشانه‌ ها هنگامی بروز می‌ كنند كه شخص به طور ناگهانی مصرف مقادیر زیاد حشیش را قطع كند.

حشیش نام مختصر بوته شاهدانه است. تمام اجزاء این گیاه خاصیت روانگردان دارد 

بیش از 400 ماده شیمیایی در گیاه حشیش وجود دارد

حدود یک سوم از نوجوانان مصرف کننده شاهدانه ای مبتلا به اختلالات اضطراب، افسردگی و استرس پس از حادثه هستند و 60 درصدشان دارای مشکلات مربوط به اختلال کم توجهی، بیش فعالی و یا اختلالات رفتاری می باشند، که در کل هیچ یک قابل درمان نیستند.

روش مصرف حشیش
ماده مخدر حشیش را می‌توان به روش‌های مختلفی مصرف کرد که در اینجا به آن‌ها اشاره می‌کنیم: کشیدن حشیش با قلیان    -کشیدن حشیش مانند کشیدن تریاک   -کشیدن حشیش در پیپ      -پخت حشیش در غذا             -استنشاق بخار روغن حشیش

 تدخین حشیش اثرات نشئه آور آن ظرف چند دقیقه ظاهر شده و حدود 30 دقیقه بعد به اوج می‌ رسد و 2  تا 4 ساعت دوام می ‌یابد. برخی اثرات حركتی و شناختی 5 تا 12 ساعت طول می‌ كشد.

کشیدن حشیش چه احساسی به فرد معتاد می‌دهد؟
قطاری از توهم‌‌ها – تصاویر و صداها را بیشتر از آن چیزی که وجود دارند، مشاهده یا درک می‌شوند. حس همه چیز چندین برابر می‌شود.
دوری بیش از حد از واقعیت – گاهی حتی یک فرد مصرف کننده حشیش، ممکن است یک شلنگ را طناب را به صورت مار ببیند!
مصرف کنندگان حشیش ممکن است حس کنند که در فراز آسمان‌ها سیر می‌کنند. راه رفتن روی ابرها! های این دِ اِسکای (High in the sky)
– خنده‌های زیاد و دیوانه‌وار – خنده‌هایی که بی‌دلیل و با بی‌مزه‌ترین اتفاقات به وجود می‌آیند و شاید تا ساعت‌ها ادامه داشته باشند.
سقوط آزاد! – وقتی اثرات مصرف این ماده به مرور کم می‌شود،‌ فرد احساس می‌کند که از همان ابرهایی که بر آن‌ها در حال راه رفتن بوده، سقوط می‌کند. این سقوط و کم شدن انرژی و انگیزه می‌تواند به گوشه نشینی،‌ دوری از دیگران،‌ افسردگی و علاقه زیاد به خوابیدن منتهی شود.
احتمال خودکشی وجود دارد، شک نکنید! – مصرف حشیش قطعا با جنون یا نوعی از افسردگی همراه است.

شایع ترین اثرات و نشانه ها پس از مصرف حشیش  اما کاذب  عبارت اند از:

۱- اتساع عروق خونی ملتحمه چشم (قرمزی چشم)                                    ۲ – افزایش ضربان قلب (تاكی كاردی خفیف)

۳- افت فشارخون وضعیتی در دوزهای بالای مصرف                                    ۴- افزایش اشتها كه اشتهای گاوی نامیده می ‌شود.

۵- خشكی دهان                                                                              ۶- حملات حاد اضطراب

۷- به هم خوردن تعادل حرکتی                                                           ۸- اختلال حافظه
 ۹- گیجی                                                                                   ۱۰- بی توجهی به اطراف

• احساسی خوب یا شادی.
• حس کند شدن زمان.
• افزایش اجتماعی شدن.
• کاهش ترس و مهار کردن رفتاری.

عوارض كوتاه مدت مصرف:

۱- اختلالات حافظه و یادگیری

۲-  اختلال در حواس بینایی، شنوایی و لامسه

۳-  اختلال درك زمان و مكان

۴- اختلال در قدرت تجزیه و تحلیل مغز

۵- اختلال تعادل و مهارت‌ های حركتی : به علت اختلال در مهارت‌ های حركتی، افراد مصرف كننده تا 12 ساعت پس از مصرف نباید رانندگی كنند.

اختلال خواب و فعالیت جنسی كه از چند روز تا چند هفته پس از مصرف از بین می ‌رود.

ادامه سوء مصرف بلند مدت حشیش:

۱-  تحلیل بافت مغزی                                                        ۲- تشنج

۳- بی‌ حال و ظاهراً‌ تنبل است                                               ۴- مقاومت کم در برابر بیماری مانند سرماخوردگی, انفولانزا و برونشیت.

۵- مسایل رشد بلوغ                                                    ۶- فقدان انگیزه

۷- کم شدن علاقه و انگیزه برای زندگی، شغل و روابط اجتماعی و خانوادگی
 ۸- بیماری‌های تنفسی مزمن                                                

 ۹- اختلال فعالیت ایمنی بدن
۱۰-احتمال بروز اختلالات اضطراب، توهم، هذیان و دیوانگی
 همچنین استعداد اعتیاد به مواد روان گردان مانند اکستازی در افرادی که از این مخدر مصرف می‌کنند بیشتر است

*کوکائیـن
– برگ کوکا -آمریکای جنوبی- کشت میشود                                         – سرخپوستان جهت مبارزه با گرسنگی و کار سخت
– تااواسط قرن هجدهم مورد تحسین و تمجید افرادی از جمله فروید            –  تا سال 1906 میلادی این ماده محتوای اصلی کوکاکولا
–  به عنوان داروی بیهوشی

*تأثیرات روانی کوکائین
تأثیر بربخشی در مغز به نام (مغز میانی بطنی) لذت و ســرخوشی تمامی محرکین سرخوشی و لذت :غذا، آب ، روابط جنسی و تأثیرآن بسیار سریع، لذت بخش و کوتاه مدت  سرخوشی مفرط ولی کوتاه مانند کافئین .

– احساس سلامتی، قدرت زیاد و توانایی کاذب
 –  گاهی با دلشوره و بیقراری                   –  احساسات جای خود را به افسردگی شدید و خمودگی

*تأثیرات جسمی کوکائین
– نوسان در فشار خون، ضربان قلب و میزان تنفس
 –  حالت تهوع                                                                         – دل آشوبه                                              
 – صدمه به شش ها                                                                  – احتمال سکته قلبی، مغزی
-تشنج                                                                                   – اضطراب
– بی خوابی                                                                             – تورم و خون ریزی غشای مخاطی

*کــراک
مواد اولیه ی آن هروئین ، و ترکیبی از داروهای روان گردان ، کوکائین ، آمونیاک ، مواد توهم زا ، مواد اسیدی پاک کننده ی قوی مجاری فاضلاب .
احتمال مرگ14 برابرو جزو قویترین مواد مخدر موجود در جهان ، این ماده مخدر جدید بالاخره در سال1960میلادی از آزمایشگاههای تولید مرگ تدریجی بیرون آمد و به شکل قرصهایی آبنباتی به کشور ما وارد شده است.

تفاوت کراک و کوکائین در این است که در تهیه کوکائین برای اینکه قابلیت تزریق داشته باشد با یک سری مواد خنثی می شود. در حالیکه کراک شکل خنثی نشده و و ناخالص کوکائین است که صدمات بسیار شدید و جبران ناپذیری از نظر جسمی و روحی بر فرد مصرف کننده بر جای می گذارد.

یکی از دلایل مصرف کراک در بین افراد راحتی مصرف آن نسبت به هروئین و کوکائین است در حالیکه این ماده عوارض بسیار شدیدی دارد و باعث ایجاد وابستگی بسیار بالا در فرد می شود.

این ماده مخدر که معمولاً شبیه گِل کمرنگ یا خاک رس است و به سر سرنجاق زده می شود و با لوله ایی کشیده می شود، یعنی برای کشیدن نیاز به ابزار زیادی نیست و هنگام کشیدن بویی هم ایجاد نمی کند و در هر جایی قابلیت استفاده پیدا می کند.(معروف به ۱-۲-۳)
مصرف کراک نسبت به هروئین عوارض بسیار وخیم تر و ناخوشایند تری دارد. به عبارت دیگر، هروئین و مخصوصاً کراک بیش از سایر مواد افیونی سوء مصرف دارد و بیش از همه اعتیادآور است.

در واقع، خلوص هروئین 10 تا 15 درصد است، در حالی که کراک 60 تا 70 درصد هروئین خالص دارد. متأسفانه، فردی که یک بار کراک مصرف کند، همیشه به دنبال حسی است که در اولین مصرف خود تجربه کرده است، حسی که دیگر تکرار نخواهد شد و فرد را وادار می کند در تلاش بیهوده هر بار دوزهای مصرفی خود را افزایش دهد. 

عوارض مصرف :

معمولاً اثر مصرف کراک حدود 5 تا 7 دقیقه طول می کشد و اثر بلند مدت مصرف آن بعد از 3 تا 5 ساعت از بین می رود و فرد معتاد می بایست هر 4 ساعت یکبار یا شاید کمتر اقدام به مصرف مجدد آن کند که باعث ایجاد وابستگی شدید و عوارض جبران ناپذیری در فرد می شود.

*اثرات دراز مدت مصرف کراک:
  – يبوست، بي خواب، ضعف جنسي ، سردرد،  افسردگي، اضطراب
–  تهوع، كم خوني، رنگ پريدگي، تعرق شديد، دردهاي شكمي و اسهال،
–  اختلالات در هضم و دستگاه گوارشي، لرزش دست ها، و تشنج، پريدن عضلات
–  آب ريزش دائمي بيني، ايجاد زخم، گوش و بيني، زخم مخاط بيني ا ضطراب، بي قراري، ، سوء ظن ، اختلالات درك زمان و مكان، رفتار تهاجمي، تحريك پذيري شديد
– پرخاشگري، تمايل به خود كشي، توهمات و اختلال درحواس (به خصوص بينايي، شنوايي، و لامسه)
–  افكار هذياني، و گاهي اشتهاي كاذب رفتار کینه توزانه با افراد خانواده و دوستان

قابل ذکر است که:
مصرف کننده 3ماه بعد از مصرف کراک تا 30 (سی) کیلو از وزن بدنش کم می شود آیا بیش از 2 سال زنده می ماند ؟ معتاد به کراک در پایان اولین سال اعتیادش حداقل کبد و طحالش را قطعاً از دست خواهد داد،تزریق محلول کراک است که حد اکثر 2 ماه بعد آن معتاد می میرد .آیا مرگی دردناکتر و مظلومانه تر از این هم هست.

*متادون چیست؟
متادون متعلق به گروهی از مواد به نام شبه افیون‌هاست. که ساختار شیمیائی و عملکردی شبیه به مورفین دارد.
 متادون همانند هروئین قوی است و درصورت مصرف غلط خطرناک است(به صورت قرص یا شربت)

*علائم مصرف متادون :
۱- خواب آلودگی و چرت زدن                                                                ۲- تهوع واستفراغ                                                                
۳- تنفس سطحی                                                                               ۴- مردمک نوک سنجاقی                                              
۴- کاهش دمای بدن- ضعیف شدن نبض و کاهش فشار خون                           ۶- طپش قلب
۷ – سرگیجه                                                                                      ۸- اختلال در عملکرد جنسی- گردش خون ضعیف

*قرص ها وانواع آن(اعتیاد پنهان)
1- ترامادول
2- متادون، بوپرونورفین(بی2)
3- اکستازی و…..

مصرف داروي مخدر ترامادول در كشور 5/2 برابر شده است
ترامادول- داروي ضد درد مخدر

*عارضه دارويي مربوطه به ترامادول از:         
– سوزش سينه    –  تنگي نفس شديد
 دچار خواب آلودگی، سرگیجه، ضعف، سردرد، تاری دید، تعریق، تهوع، استفراغ، خشکی دهان، ناراحتی معده، کاهش اشتها، یبوست و اسهال
– اشكال دارويي آن به صورت قرص و كپسول 50 و 10 ميلي گرمي و آمپول 100 ميلي گرم در هر ميلي ليتر
*موارد مصرف :
– درمان دردهاي نسبتاً شديد از قبيل دردهاي بعد از عمل جراحي يا دردهاي سرطاني
 – اثرات وابستگي و عوارضي شبيه به داروهاي مخدر از قبيل سرگيجه، خواب آلودگي، يبوست .
 – قطع ناگهاني ترامادول بعد از مصرف طولاني مدت آن، علايم ترك مورفين شديدرادارد.

*اکستاسی چیست ؟
نام علمی آن متیلن دی اکسی – مت آمفتامین(MDMA)
اكستازي خالص پودر سفيد، مشتمل از كريستالهاي ريز است.واین پودر، بوي كپك دارد.
در صورت وجود ناخالصي، اكستازي به رنگهاي قرمز و قهوه اي
اين ماده به اشكال قرص، كپسول، پودر استنشاقي و برچسبهاي پوستي موجود است.
اكستازي را تزريق هم مي توان كرد..

* اکستازی و تاريخچه ي آن
– نخستين بار در سال 1912 يك شركت داروسازي آلماني به نام مرک براي كنترل و مهار اشتها
– استفاده از اكستازي تا اواخر دهه 1970 به تعويق افتاد.          

-در سالهاي پس از جنگ جهاني اول براي درمان افسردگي سربازان آمريكايي و آلماني ،
-در میهمانیهائی موسوم به اکس پارتی اکستاسی در قالب قرص های شادی بخش به طاعون خفتۀ عصر.

*اشکال رایج داروئی
در امريكا بصورت قرصهای خوراكی و جويدنی، كپسول و تزريقی وقيمت هر قرص بين 10 تا 30 دلار است در ايران قيمت قرص بين 4 تا 20 هزار تومان ،که در حال حاضربه300تومان کاهش یافته، كه با ماركهای : مرسدس بنز و ميستوبيشی، $ ، KO ، صليب، دلفين، لنگر، صليب سرخ، رنو، سان شاين، سوپرمن، هوندا، اپل و امگا. هر قرص حاوی 80 تا 160 میلیگرم اکس است. پس از بلعيدن اثرات آن پس از 20 تا 90 دقيقه ظاهر شده و حدود 2 تا 3 ساعت اثرآن در يك حد حفظ شده و بعد افت می کند و از 3 تا 24 ساعت اثر آن باقیست.

*نحوۀ اثر در مغز
آمین‌های مغز بویژه نوراپی نفرین و سرتونین نوروترانسیمترها مسیرهایی هستند كه كارشان بروز خلق است. با توجه به فرضیه آمینی، كاهش عملكرد این آمین‌ها باعث افسردگی خواهد شد و افزایش فعالیت‌ آنها باعث بالا رفتن خلق می‌شود. اكس روي هيپوتالاموس اثر مي گذارد و دماي بدن را به شكل غير قابل مهاري بالا يا پايين میبرد.

* اثرات منفی شديد:  
●اختلال خواب، كابوسهای شبانه حملات ناگهانی اضطراب، ديوانگي
● انقباض شديد فك و پارگی زبان در اثر فك زدنهای طولانی
● عدم تمركز، فراموشی، اختلال در يادگيری
● افزايش دمای بدن و كاهش آب بدن
● اختلال در مكانيسم نعوظ و نرسيدن به اوج لذت جنسی
● تهوع و استفراغ
● كاهش سديم خون در اثر مصرف زياد مايعات
 ● سردرد و سرگيجه و تشنج
 ● سرکوب شدید خونسازی مغز استخوان
 ● افت شديد خلق در روزهای پس از مصرف
  ● خستگی و افسردگی شديد تا يك هفته پس از مصرف
  ● احتمال اعتياد جسمی كم است ولی احتمال اعتياد روانی بسيار زياد     ● احتمال سميت كبدی
  ● صدمه به اعصاب مغزی

*مهمترین علل روانی گرایش جوانان به اکس
-خجالت، ناتوانی از رد کردن درخواست دیگران(عدم توانایی درمهارت  نه گفتن)
– فشار دوستان، حس بزرگ شدن
-کاهش افسردگی، افزایش تمایلات عاطفی، دست کم گرفتن خطر و ماجراجویی میباشد
-تقویت ادراک، فرد از موسیقی یا حتی خوردن و آشامیدن
-افزایش حس ها، توانایی برقراری ارتباط
در نتیجه فرد علاقه به صحبت کردن با دیگران، برقراری رابطه عاطفی و در آغوش گرفتن دیگران دارد که همین افزایش کاذب شعور عاطفی می تواند عامل انجام رفتارهای پرخطر جنسی باشد.

*دوپينگ فکري  
عده اي از دانشجويان در شبهاي امتحان داروهاي روانگردان و تمرکز زا استفاده میکنند قرص ري تالين

* خب چه باید کرد؟ راه کار چیه؟

*شناسایی علل و زمینه های اعتیاد:
1- خانواده                                                                              
2-  ‏مدرسه
3- دوستان و معاشران و گروه همسالان                              
4- اوقات فراغت
5- در دسترس بودن مواد مخدر
6- عوامل اقتصادی،فرهنگی وخانوادگی گرایش به مواد
7- مهاجرت

* در زمینه اوقات فراغت
* آشنا نمودن نوجوانان با مفهوم ایام فراغت و چگونگی استفاده بهتر از آن . (تفریح اصولی)
* شرکت در اردوها و پیک نیک های یک روزه. ‏
* شرکت در مراکز ورزشی ، پارک و کتابخانه جهت استفاده در ایام فراغت

* تحکیم جایگاه و نقش خانواده و آموزش مهارت های زندگی مثل : 

– مهارت نه گفتن
 – مهارت ارتباطی                                                          – مهارت مدیریت استرس
 – مهارت حل مسئله                                                       – مهارت مدیریت خشم(کنترل خشم)
 – مهارت خود شناسی و خودآگاهی                                     – مهارت تفکر انتقادی
 – مهارت گوش کردن و همدلی                                          – مهارت تفکر خلاقانه
برای درمان اعتياد به اين ماده به روان درمانی و كار سخت گروهی نياز است. آنچه در مورد این مواد رخ می دهد، اثر بر چرخه پاداش ذهنی است و فرد برای تکرار لذت مایل است استفاده از آن ماده را – هر قدر خطرناک- تکرار کند .
                                                                                     بهترین درمان پیشگیری است.
توجه مهم : تنها با تکیه بر یک یا جند علائم یاد شده نباید برچسب اعتیاد رو به افراد زد بلکه لازمه شناخت و مشاوره تخصصی می باشد.